Bioritme “Het symptoom is nooit het echte probleem”

     Uit het kPNI-congres mei 2016 te Gent

©S4NH

Thomas D’Havé is kinesist en osteopaat, gespecialiseerd in de behandeling en begeleiding van topsporters, hij begeleidt atleten van over heel Europa. En omdat hij overtuigd is van de meerwaarde van kPNI in de topsportbegeleiding is hij nu ook kPNI-therapeut: osteo-psychoneuroendocrinologie…

   “Het symptoom is nooit het echte probleem”

Om dit te illustreren start hij met een casus, hij is een man van de praktijk. Een speler van Ajax sukkelt al 14 maanden met een kwetsuur van de hamstring, alle behandeling en zelfs operatie ten spijt.

Wat is er aan de hand? Iets dergelijks is altijd multi-ethiologisch. En wat blijkt er uit de anamnese? Hij drinkt iedere avond veel koffie, slaapt altijd met licht en heeft EBV doorgemaakt. Wat is de missing link?

Om te begrijpen wat bioritme er mee te maken heeft moeten we terug naar onze roots: de mens komen van rond de Evenaar, en daar heeft dag en nacht een 12/12-uurs ritme.

En wat betekent nacht voor de hersenen? Afwezigheid van licht (=donker), voeding en beweging.

In onze moderne maatschappij hebben de meeste mensen een 16/8 uursritme. En er is altijd licht… De nacht is dus ingekort. Welke gevolgen heeft dit?

Het dag/nachtrime wordt geregeld door twee hormonen:  cortisol overdag, melatonine ’s nachts, en deze horen een tegengestelde curve te vertonen. (Geregeld door licht/donker gedetecteerd door de Nucleus suprachiasmaticus in de epifyse)

Maar welke invloed heeft melatonine op blessures, herstel en prestaties?

Melatonine zorgt voor sneller spierherstel, sneller herstel na (stress)fracturen, ook aan schedel en tanden, optimaliseert differentiatie van stamcellen in kraakbeen, draagt bij tot herstel van neurale schade en hersenschade na trauma… Afwezigheid van melatonine predisponeert voor botletsels. Dus voldoende melatonine beschermt tegen, en optimaliseert herstel van blessures. Tekort leidt tevens tot verhoging van proinflammatoire cytokines en de pijngevoeligheid. Dus melatonine zorgt ook voor sneller herstel na immunologische problemen.

En gezien melatonine geproduceerd wordt ’s nachts, is het van essentieel belang het bioritme te herstellen. Enkele factoren kunnen daarbij helpen:

Vermijden van ‘Zeitgebers’: dit zijn factoren die de hersenen wijsmaken dat het nog geen nacht is:

– Licht: een bluelight-bril kan door het uitfilteren van blauw licht helpen om een nachtgevoel te geven aan de hersenen, zodat de melatonineproductie kan starten. En veel nieuwere IT-toestellen hebben een blauwlichtfilter voor ’s avonds.

– Voedsel: geen voedsel meer na 20-21 uur. (12 uur na het wakker worden). Het lichaam heeft trouwens een ‘voedingsvrije periode’ nodig; de klok rond eten induceert pathologie.

– Koffie: is een belangrijke zeitgeber, en heeft een halfwaardetijd van 8. Dus geen koffie meer na 14 uur.

Het is dus belangrijk het lichaam te synchroniseren met licht en voeding. En zo nodig kan melatoninesuppletie helpen.

 

Melatonine is ook de ‘master’ van vetceldifferentiatie. Gedurende de dag wordt vet opgebouwd (voeding), ’s nachts wordt het afgebroken in dienst van het immuunsysteem. Maar wat gebeurt er als de dag verlengd wordt? Dan blijft vet anabool en groeien…

Ook het immuunsysteem heeft een dag-nachtritme. De dag staat in dienst van hersenen, organen en spieren. De nacht in dienst van het immuunsysteem: dan komt het uit de ‘barracks’ en gaat via de bloedbaan naar de ‘battlefields’. Maar wat als er geen nacht is???

Het symptoom is nooit het echte probleem…

 

Consequentie 1: Het onvermogen om ontstekingen te beëindigen.

Resoleomics, het tijdig beeindigen van ontstekingen, is afhankelijk van goede vetten (Omega 3). Maar als er geen nacht is, zijn deze niet beschikbaar, dus de ontsteking stopt niet.

Consequentie 2: Als er geen nacht is zal het immuunsysteem eiwitten gebruiken en gulzig worden: “The selfish Immune system”. De ‘neoglucogenese’ zal in dienst staan van het immuunsysteem… En uit de symptomen kan je al afleiden welke strategie het immuunsysteem hiervoor gekozen heeft: spieren afbreken? Of tryptofaan roven (migraine).

Consequentie 3: Vetopbouw: als het vet ’s nachts niet verbruikt wordt door het immuunsysteem, zal het anabool blijven en stapelen. En dat zie je al uitwendig.

Hoe maken we vet weer katabool? Door de zeitgebers te reguleren om de nacht te verlengen.

 

Voor sporters zijn er veel implicaties. Hoe kan je bij mensen die moeten presteren het bioritme verbeteren? Door zeitgebers in te zetten om herstel en prestaties te bevorderen?

Veel spelers verlengen hun dag, en ‘nightlife’ zorgt voor slaapdeprivatie. Na een gemiste nacht verhoogt het ontstekingsprofiel, en dat is sowieso al verhoogd door een sprint of andere sportprestatie. Na een avondwedstrijd volgt er een drie uur kortere nacht, en als er dan nog een ochtendtraining volgt, dan is dit vragen om blessures…

‘s Nachts niet kunnen slapen, en dan maar opstaan en eten. Dan scheelt er iets. Maar een eenvoudige strategie is: de bluelightbril opzetten en zeker niet eten.

Overdag slapen: is al even funest: de hersenen begrijpen er niets van, het verstoort het bioritme en vermindert de prestaties.

Jetlag en reisvermoeidheid: melatonine op het juiste moment kan helpen.

 

En prestaties? Er is ook een relatie tussen de lichaamstemperatuur (curve) en prestaties. De prestatiecapaciteit neemt toe in de loop van de dag (samen met de stijging van de t°), en neemt dan weer (samen) af. En dan is er een verschil tussen early birds en late birds. En dat heeft zo zijn implicaties voor de prestaties op wedstrijden, zeker voor internationale en buitenslandse competities. Met behulp van zeitgebers en melatonine kan je hier een handje helpen, om de sporters fit te krijgen op het goede ogenblik.

 

Dit is echt de sportgeneeskunde voor de toekomst. In de kPNI en de sportopleiding komen alle parameters aan bod om ‘de film’ te leren ontrafelen en te weten hoe je het bioritme kan beïnvloeden om blessures te helen, herstel te bevorderen en prestaties te optimaliseren…

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s